Gdańsk (kaszb. Gduńsk, niem. Danzig, łac. Gedania, Dantiscum, wł. Danzica, fr. Dantzig, esperanto Gdansko, Dancigo) – miasto w Polsce nad Morzem Bałtyckim,

o ponad tysiącletniej historii, stolica województwa pomorskiego oraz archidiecezji gdańskiej. Gdańsk jest również miastem królewskim, swego czasu najludniejszym i najbogatszym w I Rzeczypospolitej.Położony jest u ujścia Motławy do Wisły nad Zatoką Gdańską; wraz z Gdynią i Sopotem tworzy Trójmiasto; szerzej wraz z Pruszczem Gdańskim, Redą, Rumią i Wejherowem jest elementem aglomeracji gdańskiej. Niegdyś miejsce ścierania się kultur polskiej, niemieckiej i żydowskiej. Dzisiaj ważne centrum kulturalne i naukowe oraz węzeł komunikacyjny Polski północnej.
Badania archeologiczne wskazują na istnienie w tym miejscu osady rzemieślniczo-rybackiej już w VII wieku, a w X wieku – grodu obronnego książąt pomorskich. Gdańsk (Gyddanyzc urbs) po raz pierwszy został wymieniony jako miasto w "Żywocie św. Wojciecha" spisanego przez Jana Kanapariusza w 999. Z tekstu tego wynika, że św. Wojciech był w Gdańsku wiosną 997.

Po zwycięskiej wojnie z Pomorzanami Bolesław III Krzywousty przyłączył Pomorze Gdańskie do Polski. Po objęciu rządów na Pomorzu przez Świętopełka, nastąpił okres uniezależnienia się Pomorza Gdańskiego. W 1242 pod Gdańsk dotarł najazd Krzyżaków w wyniku czego książę Świętopełk musiał oddać Krzyżakom jako zakładnika swojego syna Mściwoja.

Bulla papieska Aleksandra IV przyznała miastu od 1260 prawo organizowania dorocznych jarmarków św. Dominika. Prawa miejskie na prawie lubeckim miasto otrzymało w 1263.

Po zajęciu miasta (1271) przez Brandenburczyków, Mściwój II Pomorski dzięki pomocy Bolesława Pobożnego odzyskał Gdańsk. 15 lutego 1282 w wyniku układu w Kępnie doszło do zwierzchnictwa władcy Wielkopolski nad Pomorzem Gdańskim. W 1306 Władysław Łokietek mianował starostą gdańskim księcia kujawskiego Kazimierza. W sierpniu 1308 Brandenburczycy opanowali miasto bez grodu obronionego przez sędziego Boguszę. Krzyżacy wezwani przez Łokietka (za radą gdańskich dominikanów) do pomocy przy usunięciu Brandenburczyków zajęli już w październiku część grodu i po nadejściu posiłków zaatakowali miasto. Po wycofaniu się Brandenburczyków, Krzyżacy dokonali tzw. rzezi na mieszkańcach, za którą złożono skargę do papieża Klemensa V, który powołał w tej sprawie komisję. W 1343 zawarto układ pokojowy z Krzyżakami, w wyniku którego król Kazimierz III Wielki zrzekł się Pomorza Gdańskiego. W tym samym roku prawa miejskie otrzymało Główne Miasto. 31 lipca 1346 wielki mistrz krzyżacki Henryk Dusemer wydał dokument, który zlikwidował resztki działania prawa miejskiego wg wzoru lubeckiego i zastąpił je prawem chełmińskim...więcej wikipedia.pl